Postępowanie restrukturyzacyjne stanowi jeden z kluczowych instrumentów prawa restrukturyzacyjnego, którego celem jest umożliwienie dłużnikowi uniknięcia upadłości poprzez zawarcie porozumienia z wierzycielami oraz uporządkowanie sytuacji finansowej przedsiębiorstwa. W polskim systemie prawnym restrukturyzacja pełni funkcję ochronną, pozwalając na kontynuowanie działalności gospodarczej przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka egzekucji oraz utraty płynności finansowej.
Restrukturyzacja nie polega na likwidacji majątku, lecz na jego racjonalnym wykorzystaniu w celu dalszego funkcjonowania podmiotu. Postępowanie restrukturyzacyjne umożliwia czasowe zawieszenie działań windykacyjnych oraz komorniczych, co daje przedsiębiorcy przestrzeń do wdrożenia działań naprawczych i negocjacji z wierzycielami. Jest to rozwiązanie adresowane przede wszystkim do podmiotów, które znalazły się w stanie zagrożenia niewypłacalnością lub już stały się niewypłacalne, lecz nadal posiadają realną zdolność do dalszego prowadzenia działalności.
Postępowanie restrukturyzacyjne – co to jest?
Postępowanie restrukturyzacyjne to formalna procedura sądowa uregulowana przepisami ustawy Prawo restrukturyzacyjne. Jej istotą jest zawarcie układu z wierzycielami, który określa nowe zasady spłaty zobowiązań, w tym ich rozłożenie na raty, odroczenie terminów płatności, częściowe umorzenie długów lub inne dopuszczalne prawem formy restrukturyzacji. Celem postępowania restrukturyzacyjnego jest przywrócenie dłużnikowi zdolności do regulowania zobowiązań przy jednoczesnym zabezpieczeniu interesów wierzycieli. Procedura ta zakłada aktywną rolę dłużnika, który – przy nadzorze sądu oraz doradcy restrukturyzacyjnego – przygotowuje propozycje układowe oraz plan restrukturyzacyjny.
Na czym polega restrukturyzacja?
Restrukturyzacja polega na wdrożeniu działań prawnych, finansowych i organizacyjnych zmierzających do poprawy sytuacji ekonomicznej dłużnika. Proces ten może obejmować zarówno zmianę struktury zadłużenia, jak i modyfikację sposobu prowadzenia działalności gospodarczej.
W praktyce restrukturyzacja obejmuje m.in.:
- analizę sytuacji finansowej przedsiębiorstwa,
- identyfikację źródeł problemów płynnościowych,
- opracowanie planu restrukturyzacyjnego,
- przygotowanie propozycji układowych dla wierzycieli,
- przeprowadzenie głosowania nad układem,
- wykonanie zatwierdzonego układu.
Istotnym elementem restrukturyzacji jest ochrona dłużnika przed indywidualnymi działaniami wierzycieli. W trakcie postępowania restrukturyzacyjnego możliwe jest zawieszenie postępowań egzekucyjnych oraz ograniczenie możliwości wypowiadania kluczowych umów, co sprzyja stabilizacji sytuacji przedsiębiorstwa.
Rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych
Polskie prawo przewiduje kilka trybów postępowania restrukturyzacyjnego, które różnią się zakresem ingerencji sądu oraz stopniem ochrony dłużnika.
Do podstawowych form należą:
- postępowanie o zatwierdzenie układu,
- przyspieszone postępowanie układowe,
- postępowanie układowe,
- postępowanie sanacyjne.
Wybór odpowiedniego trybu zależy od stopnia zaawansowania problemów finansowych, struktury wierzytelności oraz sytuacji majątkowej dłużnika. Każdy z tych trybów posiada odrębne wymogi formalne oraz skutki prawne.
Kto może skorzystać z postępowania restrukturyzacyjnego?
Postępowanie restrukturyzacyjne jest przeznaczone dla przedsiębiorców w rozumieniu przepisów prawa, a więc osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, spółek prawa handlowego oraz innych podmiotów uczestniczących w obrocie gospodarczym.
Warunkiem skorzystania z restrukturyzacji jest:
- stan zagrożenia niewypłacalnością lub niewypłacalność,
- realna możliwość zawarcia układu z wierzycielami,
- zdolność do prowadzenia działalności po wdrożeniu działań naprawczych.
Restrukturyzacja nie jest przeznaczona dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej – w ich przypadku zastosowanie znajduje upadłość konsumencka.
Rola sądu i doradcy restrukturyzacyjnego
Postępowanie restrukturyzacyjne odbywa się pod nadzorem sądu restrukturyzacyjnego, który czuwa nad prawidłowością procedury oraz interesami wierzycieli. W zależności od trybu postępowania, sąd może zatwierdzać kluczowe czynności lub ograniczać się do kontroli formalnej.
Istotną rolę odgrywa doradca restrukturyzacyjny, który pełni funkcję nadzorcy lub zarządcy. Jego zadaniem jest m.in.:
- nadzór nad majątkiem dłużnika,
- weryfikacja propozycji układowych,
- sporządzenie opinii dla sądu,
- wsparcie w realizacji planu restrukturyzacyjnego.
Najważniejsze informacje o postępowaniu restrukturyzacyjnym
- postępowanie restrukturyzacyjne ma na celu uniknięcie upadłości,
- pozwala na zawarcie układu z wierzycielami,
- chroni dłużnika przed egzekucją i windykacją,
- umożliwia dalsze prowadzenie działalności gospodarczej,
- jest regulowane ustawą Prawo restrukturyzacyjne,
- wymaga współpracy z sądem i doradcą restrukturyzacyjnym,
- nie dotyczy osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej,
- stanowi alternatywę dla postępowania upadłościowego.
FAQ
- Co to jest postępowanie restrukturyzacyjne?
Postępowanie restrukturyzacyjne to formalna procedura prawna umożliwiająca przedsiębiorcy zawarcie układu z wierzycielami. Jej celem jest uniknięcie upadłości i ochrona przedsiębiorstwa przed dalszym pogarszaniem sytuacji finansowej. - Na czym polega restrukturyzacja?
Restrukturyzacja polega na zmianie zasad spłaty zobowiązań, takich jak rozłożenie długów na raty, odroczenie terminów płatności lub częściowe umorzenie. Równolegle wdrażane są działania naprawcze mające na celu przywrócenie płynności finansowej przedsiębiorstwa. - Czy restrukturyzacja wstrzymuje egzekucję komorniczą?
Tak, w określonych trybach postępowania restrukturyzacyjnego możliwe jest zawieszenie prowadzonych egzekucji komorniczych. Ma to na celu zapewnienie przedsiębiorcy warunków do spokojnego przeprowadzenia restrukturyzacji. - Kto może skorzystać z restrukturyzacji?
Z restrukturyzacji mogą skorzystać przedsiębiorcy zagrożeni niewypłacalnością lub już niewypłacalni. Warunkiem jest istnienie realnych szans na zawarcie i wykonanie układu z wierzycielami. - Czym różni się restrukturyzacja od upadłości?
Restrukturyzacja ma na celu zachowanie przedsiębiorstwa i umożliwienie mu dalszego funkcjonowania. Upadłość natomiast prowadzi do likwidacji majątku dłużnika i zakończenia działalności gospodarczej.